
Η ιστορία της συνοικίας Δουργούτι που σήμερα αποτελεί ένα τμήμα της συνοικίας της περιοχή του Νέου Κόσμου. Μέσα στην καρδιά της Αθήνας, περνώντας πάρα πολύ συχνά από το σημείο της συνοικίας (πίσω ακριβώς από την Συγγρού στο ύψος του Intercontinental) κι όμως αγνοούσα την ύπαρξή της και δεν ήξερα καν την βαριά ιστορία της. Βρέθηκα εκεί με την φωτογραφική ομάδα Διάφραγμα26 και με οδηγό το μέλος της ομάδας Ντιράν Καλαϊτζιάν όπου έζησε και μεγάλωσε στην περιοχή , είχαμε μία όμορφη ξενάγηση και μία ωραία φωτογραφική περιπλάνηση της περιοχής και τον ευχαριστώ ιδιαιτέρως για αυτό . Παραθέτω την ιστορία της περιοχής όπως την αλίευσα από το internet και συγκρινόμενη με αυτά που άκουσα από τον Ντιράν την ημέρα της φωτογραφικής μας περιπλάνησης.
Μπορείτε να δείτε εδώ (φωτογραφικά ) πως ήταν η περιοχή εκείνη την εποχή και μετά να δείτε την δική μου φωτογραφική αποτύπωση εν έτη 2022 , με απόλυτο σεβασμό όμως στους κατοίκους της περιοχής . Δυστυχώς σήμερα φαίνεται μία παραμελημένη περιοχή και κάποιοι λιγοστοί από τους κατοίκους της , ζουν μέσα στην εξαθλίωση .
Η Ιστορία : Το 1914 χιλιάδες Αρμένιοι αρχίζουν να καταφθάνουν διωκόμενοι από την Τουρκία στην Ελλάδα. Το «Τάγμα των Ιπποτών της Μάλτας» αγοράζει ένα οικόπεδο πλησίον της Λ. Συγγρού, προκειμένου να στεγαστούν οι πρώτοι Αρμένιοι ρωμαιοκαθολικοί πρόσφυγες. Η αθηναϊκή οικογένεια Δουργούτη ή Δουρούτη που κατείχε την περιοχή δίνει στον νέο οικισμό το όνομα Δουργούτι ή Αρμένικα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το Δουργούτι κατακλύζεται από πρόχειρες κατασκευές που φιλοξενούν οικογένειες προσφύγων. Δίπλα στα μικρά κτίρια που κατασκευάζονται με χρήματα της Κοινωνίας των Εθνών, εμφανίζονται δεκάδες τρώγλες από πρόχειρα υλικά. Το κράτος, αντιλαμβανόμενο την αδυναμία του να διαχειριστεί το στεγαστικό πρόβλημα, θεσπίζει την έννοια της οριζόντιας ιδιοκτησίας. Το 1935 το υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας δίνει σε χρήση των προσφύγων τις πρώτες πολυκατοικίες στο Δουργούτι, τα διαμερίσματα των οποίων για πρώτη φορά διέθεταν δύο δωμάτια με ηλεκτρικό ρεύμα και εσωτερική τουαλέτα. Με την κατασκευή τους οι αρχιτέκτονες Κ. Λάσκαρις και Δ. Κυριακός εισάγουν στην Ελλάδα τη σύγχρονη και λιτή γραμμή του κινήματος Bauhaus. Το καθεστώς Μεταξά προσθέτει την κατασκευή τριών ακόμα πολυκατοικιών, ώστε ο οικισμός Δουργουτίου να αριθμεί συνολικά 237 σύγχρονα διαμερίσματα. Το χρονίζον στεγαστικό πρόβλημα δημιουργεί στο Δουργούτι μια ιδιάζουσα κατάσταση. Έλληνες εσωτερικοί μετανάστες και πρόσφυγες συμβιώνουν αρμονικά μαζί με παλιννοστούντες και Αρμένιους. Δίπλα στην κεντρική λεωφόρο των Αθηνών με τις καινούργιες πολυκατοικίες, θα παραμείνει για χρόνια μια ολόκληρη κοινωνία δεμένη και κινούμενη δυναμικά, παρότι στο περιθώριο της πρωτεύουσας. Η συνοχή των κατοίκων έκανε το Δουργούτι αδιάβατο για τον ξένο κατακτητή. Όμως στις 9 Αυγούστου 1944 τα στρατεύματα κατοχής κυκλώνουν την περιοχή ζητώντας την άμεση συγκέντρωση όλων των ανδρών. Με συνοπτικές διαδικασίες εκτελούνται επί τόπου περίπου 150 άτομα που είχαν αντιστασιακή δράση. Εκατοντάδες άλλοι οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου και σε τάγματα εργασίας στη Γερμανία. Η αιματηρή θύμηση του Μπλόκου επιφέρει την αισθητή αύξηση των αντάρτικων δυνάμεων στη συνοικία. Τα Δεκεμβριανά θα οχυρωθούν πίσω από τις πολυκατοικίες του Δουργουτίου για να εμποδίσουν με πενιχρά μέσα τη διέλευση των αγγλικών δυνάμεων από τη Γέφυρα του Ιλισού στου Μακρυγιάννη. Πηγή : lifo.gr
Η περιοχή αποτέλεσε επίσης το σκηνικό όπου γυρίστηκε η ταινία «Μαγική Πόλις» του Ν. Κούνδουρου το 1954
Την αποτυπώσες τόσο ζωντανά φωτογραφικά. Είναι 5-10′ από την γειτονιά μου (Δάφνη -Ν. Κόσμος) Έχω περάσει πολλές φορές και την έχω φωτογραφίσει αλλά φεύγοντας και βλέποντας μετά τις φωτό με πιάνει στεναχώρια. Πολυ εξαθλίωση και φτώχια. Όπως σωστά αναφέρεις κι εσύ… παραμελημένη περιοχη.
Καλή Χρονιά Βασίλη. Γενικά, έχεις δώσει μια καλή φωτογραφική αποτύπωση του “σύγχρονου” Δουργουτιού. Τα ιστορικά στοιχεία που χρησιμοποιείς μπορούν να χαρακτηριστούν αντικειμενικά. Υπάρχει όμως πολύ “ψωμί” πίσω απ’όλα αυτά. Δυστυχώς όμως, αυτοί που τα έχουν ζήσει στο πετσί τους δεν είναι πλέον στη ζωή. Μια μικρή διόρθωση, το Δουργούτι δεν είναι ο Ν. Κόσμος, αποτελεί ένα τμήμα της συνοικίας “Νέος Κόσμος”.
Ευχαριστώ πολύ Ντιράν , έφτιαξα τις απαραίτητες διορθώσεις .
Ωραία παρουσίαση! Την προωθώ…
Εγώ , κουκακιώτης, έζησα αυτή την γειτονιά μέσα στά στενά σοκάκια. Στά πάρτυ τής τότε εποχής μέσα στά φτωχά σπιτάκια. Οι αναμνήσεις είναι πολλές καί ανεχίτηλες. Πολύ ωραία η παρουσίαση ευχαριστώ που μέ ταξιδεψες πίσω στό χρόνο.
Χαίρομαι που σου ¨ξύπνησα” μία υπέροχη ανάμνηση !!!!